Translate on my blog

Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2015

Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πρόεδρος της
Τουρκικής Δημοκρατίας
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
Emblem of the President of Turkey.svg
Προεδρική Σφραγίδα
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı forsu.svg
Διακριτικό Σήμα
Κάτοχος
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

από 28 Αυγούστου 2014
ΚατοικίαCumhurbaşkanlığı Sarayı
Διάρκεια θητείαςΠέντε έτη, άπαξ ανανεώσιμη
Αρχικός κάτοχοςΜουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ
Δημιουργία29 Οκτωβρίου 1923
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος
Ο Πρόεδρος της Τουρκίας (τουρκικάCumhurbaşkanı) είναι ο αρχηγός του κράτους τηςΔημοκρατίας της Τουρκίας. Η Προεδρία είναι σε μεγάλο βαθμό εθιμοτυπικό αξίωμα, αλλά έχει μερικές σημαντικές λειτουργίες. Με την ιδιότητα αυτή, ο Πρόεδρος εκπροσωπεί τηνΤουρκική Δημοκρατία, την ενότητα του τουρκικού έθνους, καθώς και τη διασφάλιση της εφαρμογής του Συντάγματος της Τουρκίας και της οργανωμένης και αρμονικής λειτουργίας των οργάνων του κράτους. Τα άρθρα 101 έως 106 του Συντάγματος θεσπίζουν όλες τις αρμοδιότητες, τον τρόπο εκλογής, τα καθήκοντα και τις ευθύνες για το αξίωμα του Προέδρου.
Το αξίωμα του Προέδρου της Τουρκίας καθιερώθηκε με την ανακήρυξη της Δημοκρατίας της Τουρκίας στις 29 Οκτωβρίου του 1923. Στο μέλλον, με την προγραμματισμένη αναθεώρηση του Συντάγματος της Τουρκικής Δημοκρατίας, αναμένεται να αυξηθούν οι αρμοδιότητες και ο ρόλος του. Ο σημερινός Πρόεδρος είναι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τις 28 Αυγούστου του 2014.

Εν ζωή πρώην Πρόεδροι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος (Cumhurbaşkanı)ΘητείαΗμερομηνία Γέννησης
Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ1993-20001 Νοεμβρίου 1924 (90 ετών)
Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ2000-200713 Σεπτεμβρίου 1941 (73 ετών)
Αμπντουλάχ Γκιουλ2007-201429 Οκτωβρίου 1950 (64 ετών)

Προϋποθέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προκειμένου να γίνει ο πρόεδρος της Τουρκίας, ο υποψήφιος πρέπει να έχει ολοκληρώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση και να είναι τουλάχιστον σαράντα ετών.
Ο εκλεγμένος πρόεδρος πρέπει να διακόψει τις σχέσεις του, αν υπάρχουν, με την πολιτική του κόμματός του, και την ιδιότητά του ως μέλος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης πρέπει να σταματήσει.

Εκλογή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκλογή του Προέδρου πρέπει να αρχίσει τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από τη λήξη της θητείας του εν ενεργεία Προέδρου, ή 10 ημέρες μετά την παραίτηση του αμέσως προηγούμενου Προέδρου και θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου. Οι υποψήφιοι πρέπει να δηλώνονται στο Προεδρείο του Κοινοβουλίου εντός των πρώτων 10 ημερών της περιόδου αυτής και οι εκλογές θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί εντός 20 ημερών.
Παλαιότερα, ο Πρόεδρος εκλεγόταν από τα μέλη του τουρκικού κοινοβουλίου. Σύμφωνα με τροπολογία που συντάχθηκε το 2007, οι μελλοντικοί πρόεδροι εκλέγονται από τους πολίτες μέσω δημόσιας ψηφοφορίας. Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι άνω των σαράντα ετών και πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση τους. Μπορούν είτε να είναι μέλη του τουρκικού κοινοβουλίου, ή Τούρκοι πολίτες οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις για να γίνουν μέλη του κοινοβουλίου.

Θητεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόεδρος εκλέγεται για θητεία πέντε ετών (που ήταν προηγουμένως επτά χρόνια, αλλά μειώθηκε σε πέντε το 2007), και μπορεί να επανεκλεγεί μόνο μία φορά.
Η διάρκεια της θητείας του απερχόμενου προέδρου συνεχίζεται έως ότου ο εκλεγμένος πρόεδρος αναλαμβάνει καθήκοντα.
Με την ανάληψη των καθηκόντων, ο πρόεδρος λαμβάνει τον ακόλουθο όρκο ενώπιον του Κοινοβουλίου:
«Υπό την ιδιότητά μου ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ορκίζομαι στην τιμή και στην υπόληψη μου στο το μεγάλο τουρκικό έθνος και στην ιστορία του για να διασφαλίσω την ύπαρξη και την ανεξαρτησία του κράτους, την αδιαίρετη ακεραιότητα της πατρίδας και του έθνους, καθώς και την κυριαρχία του έθνους χωρίς περιορισμό, να τηρώ το Σύνταγμα, το κράτος δικαίου, τη δημοκρατία, τις αρχές και τις μεταρρυθμίσεις του Ατατούρκ, και την αρχή της κοσμικής δημοκρατίας, να μην αποκλίνω από τις αρχές που πρεσβέβουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι βασικές ελευθερίες στην ειρήνη, την ευημερία και σε ένα πνεύμα εθνικής αλληλεγγύης και δικαιοσύνης. Να διατηρώ και να ενισχύω τη δόξα και την τιμή της Τουρκικής Δημοκρατίας και να συνεργαστώ με όλες μου τις δυνάμεις για να εκτελέσω με αμεροληψία τις λειτουργίες που έχω αναλάβει»

Καθήκοντα και ευθύνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νομοθετικές λειτουργίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • να παραδώσει, αν το κρίνει αναγκαίο, η εναρκτήρια ομιλία του Κοινοβουλίου κατά την πρώτη ημέρα του νομοθετικού έτους,
  • να καλέσει το κοινοβούλιο να ανταποκριθεί, όταν είναι αναγκαίο,
  • να εκδίδει νόμους,
  • να επαναπροωθεί νόμους στο κοινοβούλιο για να επανεξεταστεί,
  • να υποβάλει σε δημοψήφισμα, αν το κρίνει αναγκαίο, νομοθεσία σχετικά με την τροποποίηση του συντάγματος,
  • να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο για την ακύρωση ορισμένων διατάξεων ή το σύνολο των νόμων, διαταγμάτων που έχουν την ισχύ του νόμου, καθώς και του Κανονισμού του Κοινοβουλίου σχετικά με την αιτιολογία ότι είναι αντισυνταγματικές σε μορφή και στο περιεχόμενό της,
  • να προκηρύσσει νέες εκλογές για το κοινοβούλιο

Εκτελεστικές λειτουργίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • να διορίζει και να δεχθεί την παραίτηση του πρωθυπουργού ,
  • να διορίζει και να απολύει υπουργούς κατόπιν προτάσεως του πρωθυπουργού,
  • να προεδρεύει του Συμβουλίου των Υπουργών ή να καλέσετε το Συμβούλιο των Υπουργών να συνεδριάζει υπό την προεδρία του, όποτε αυτός το κρίνει αναγκαίο,
  • για τη διαπίστευση των εκπροσώπων του τουρκικού κράτους σε ξένα κράτη, και για να λάβετε τους αντιπροσώπους των ξένων κρατών που διορίζονται στη Δημοκρατία της Τουρκίας,
  • να επικυρώσουν και να διαδόσουν τις διεθνείς συνθήκες,
  • να εκπροσωπεί την Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων , εξ ονόματος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης,
  • να αποφασίσει σχετικά με την κινητοποίηση των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων,
  • να διορίζει τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου ,
  • να καλέσει το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας να ανταποκριθεί,
  • να προεδρεύει του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας,
  • να διακηρύξει στρατιωτικό νόμο ή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, και να εκδίδει διατάγματα που έχουν την ισχύ νόμου, με απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών, υπό την προεδρία του,
  • να υπογράψει διατάγματα,
  • να παράσχει πλήρη ή μερική επιείκεια, λόγω της χρόνιας ασθένειας, αναπηρίας ή γήρατος, το σύνολο ή μέρος των ποινών που επιβάλλονται σε ορισμένα άτομα
  • να διορίζει τα μέλη και ο πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου του Κράτους,
  • να αναθέσει το Εποπτικό Συμβούλιο της Επικρατείας για να διεξάγει έρευνες, έρευνες και ελέγχους,
  • να διορίζει τα μέλη του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης,
  • να διορίσει πρυτάνεις των πανεπιστημίων .

Δικαστικές αρμοδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • να διορίζει τα μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το ένα τέταρτο των μελών του Συμβουλίου της Επικρατείας, το Γενικό Εισαγγελέακαι το Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα του Ανώτατου Εφετείου, τα μέλη του Στρατιωτικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, τα μέλη του Ανώτατου Στρατιωτικού Διοικητικού Δικαστηρίου και τα μέλη του Ανωτάτου Συμβουλίου των Δικαστών και Εισαγγελέων.
Ο πρόεδρος επίσης ασκεί τα καθήκοντα της επιλογής και διορισμού, καθώς και άλλα καθήκοντα που ανατίθενται από το Σύνταγμα και τους νόμους.

Λογοδοσία και μη λογοδοσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όλα τα προεδρικά διατάγματα, εκτός από εκείνα που ο πρόεδρος έχει την εξουσία να θεσπίσει με δική του ευθύνη, θα πρέπει να υπογραφούν από τον πρωθυπουργό και τον οικείο υπουργό, σύμφωνα με τις διατάξεις του συντάγματος και άλλων νόμων. Έτσι, ο πρωθυπουργός και οι αρμόδιοι υπουργοί είναι υπόλογοι για αυτά τα διατάγματα. Οι αποφάσεις και οι εντολές υπογράφονται από τον πρόεδρο με δική του πρωτοβουλία, ενώ δεν μπορεί να ασκηθεί έφεση σε οποιαδήποτε δικαστική αρχή, συμπεριλαμβανομένου του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ο πρόεδρος μπορεί να κατηγορηθεί για εσχάτη προδοσία με πρόταση τουλάχιστον του ενός τρίτου του συνολικού αριθμού των μελών του κοινοβουλίου, καθώς και από την απόφαση τουλάχιστον τριών τετάρτων του συνολικού αριθμού των μελών.

Υπηρεσιακός Πρόεδρος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε περίπτωση προσωρινής απουσίας του Προέδρου λόγω ασθενείας, ο Πρόεδρος της Βουλής ασκεί καθήκοντα Προεδρεύοντος, και ασκεί τις αρμοδιότητες του Προέδρου μέχρι ο Πρόεδρος να επανέλθει στη θέση του και σε περίπτωση που η Προεδρία μείνει κενή λόγω θανάτου ή παραίτησης ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο, μέχρι την εκλογή του νέου προέδρου.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα President of Turkey της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό τηνGNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).