Translate on my blog

Τετάρτη, 17 Ιουνίου 2015

Αντώνιος Ζώης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αντώνιος Ζώης
Antonios Zois.jpg
Ο Οπλαρχηγός Αντ. Ζώης
Γέννηση1869 Μοναστήρι
Θάνατος1941 Φλάμπουρο Φλώρινας
ΚατοικίαΜοναστήριΦλώρινα
ΕθνικότηταΕλληνική
ΥπηκοότηταΟθωμανικήΕλληνική
ΙδιότηταΟπλαρχηγός
ΕπιτεύγματαΑπελευθέρωση Μοριχόβου
Επάγγελμαστρατιωτικός
Ο Αντώνιος Ζώης (1869 - 1941) ήταν Μακεδονομάχος, οπλαρχηγός από το Μοναστήρι τηςΠελαγονίας της σημερινής ΠΓΔΜ.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αντώνιος Ζώης γεννήθηκε το 1869[Σημ. 1] στο Μοναστήρι. Στις 17 Απριλίου του 1903 οιΒούλγαροι ανατίναξαν στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης το Γαλλικής σημαίας ατμόπλοιο "Γκουανταλκιβίρ". Το γεγονός προκάλεσε το μένος των Οθωμανικών αρχών κατά πάντων των χριστιανών. Τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης δημιούργησαν ανάλογες συνθήκες και στο Μοναστήρι, όπου στις 23 Απριλίου (του Αγίου Γεωργίου) σημειώθηκαν βιαιοπραγίες κατά των χριστιανών. Ο Αντώνιος Ζώης βρέθηκε κυνηγημένος από Τούρκους στρατιώτες και άλλους, που κατευθύνονταν κατά πάνω του με μαχαίρια. Μπόρεσε να διασωθεί καταφεύγοντας στο σπίτι ενός Εβραίου που τον έκρυψε. Αργότερα, την ίδια χρονιά, συμμετείχε στην εξέγερση του Ίλιντεν (Προφήτη Ηλία) που διοργάνωσαν οι Βούλγαροι και έδρασε στην ευρύτερη περιοχή του Μοριχόβου. Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1903 αποχώρησε πικραμένος από το Μορίχοβο καθώς έβλεπε ότι ο αγώνας των Βουλγάρων είχε στραφεί κατά Ελλήνων. Φεύγοντας αποχαιρέτησε τους ντόπιους προύχοντες λέγοντας συμμετείχε στην εξέγερση με σκοπό να πολεμήσει τους Τούρκους και όχι να εκβιάζει τους άλλους να γίνουν Βούλγαροι.
Επανήλθε σχεδόν ένα χρόνο αργότερα (το Σεπτέμβριο του 1904) στην περιοχή, υπό τις διαταγές του αρχηγού της Εθνικής Επιτροπής Μοναστηρίου, ιατρού Κωνσταντίνου Μιχαήλ "Μόναχου" με σκοπό την ένοπλη οργάνωση των Ελλήνων της περιοχής. Συγκρότησε ένοπλο σώμα με στόχο την προστασία των κατοίκων από τους Βούλγαρους κομιτατζήδες. Κατάφερε να οργανώσει τους Έλληνες της περιοχής και δέχτηκε πολλούς οπλίτες στο σώμα του από τα χωριά ΓρούνισταΣταραβίναΖόβικΒουδιμίρτσιΓραδέσνιτσαΠετάλινοΜάκοβοΣουχοδόλιΠαράλοβοΜπροντ καιΣκοτσιβίρι. Από τον Απρίλιο του 1905 συνεργάστηκε με τον αξιωματικό Χρήστο Τσολακόπουλο "Ρέμπελο" και τον αντικαταστάτη τουΔημήτριο Βαρδή. Το 1906 τραυματίστηκε και αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αθήνα προκειμένου να νοσηλευτεί. Τον Ιούλιο του 1906επανήλθε στη Μακεδονία, συνεργαζόμενος με τον οπλαρχηγό Λάζαρο Βαρζή "Ζαρκάδα" από τη Γαλατινή Κοζάνης. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον αξιωματικό Βασίλειο Παπά "Βρόντα" και τον αντικαταστάτη του Δημήτριο Παπαβιέρο "Γκούρα" έως το 1908. Μετά την επανάσταση των Νεοτούρκων του ανατέθηκε η παρακολούθηση Τούρκων και Βουλγάρων στην περιφέρεια του Μοναστηρίου λόγω των κρίσιμων και περίεργων συνθηκών που επικρατούσαν. Όταν διαπιστώθηκε ότι οι Νεότουρκοι σχεδίαζαν τη δολοφονία του, φυγαδεύτηκε στις ΗΠΑ και επανήλθε στις παραμονές του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Συμμετείχε με εθελοντικό σώμα στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Ο Αντώνιος Ζώης τον Οκτώβριο του 1912 απελευθέρωσε το Μορίχοβο από τους Τούρκους και ύψωσε την Ελληνική σημαία δηλώνοντας ότι το απελευθερώνει εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου. Τελικά μετά τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, η περιοχή πέρασε στοΒασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων.
Μετά τους πολέμους, ο Αντώνιος Ζώης εγκαταστάθηκε στη Φλώρινα, στην οδό Ηράκλειας[1]. Στη Φλώρινα εργάστηκε ως παιδονόμος[2]. Κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940, ο Αντώνιος Ζώης, όντας γέρος και άρρωστος, εγκαταστάθηκε στο χωριό Φλάμπουρο τηςΦλώρινας για λόγους ασφαλείας, καθώς η Φλώρινα βομβαρδίζονταν συχνά από την Ιταλική αεροπορία. Αυτοκτόνησε τον Απρίλιο του1941, όταν τα Γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν τη Φλώρινα.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Άλμα πάνω Άρθρο του Δημητρίου Μεκάση, Οι Συνοικισμοί των Μοναστηριωτών, εφημερίδα Ελεύθερο Βήμα της Φλώρινας, 3246, 14 Οκτωβρίου 2010
  2. Άλμα πάνω Δημήτριος Μεκάσης, Τα παλιά επαγγέλματα της Φλώρινας, τόμος Β΄, Πρέσπες 1996, σελ. 155

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Άλμα πάνω Εκλογικός κατάλογος του δήμου Φλώρινας του 1914